Ανοιχτός ΟδηγόςGlossaryBeginner
Γλωσσάρι: Οι Βασικοί Όροι με Απλά Λόγια
Οι 60+ όροι που θα συναντήσετε παντού (API, container, commit, deploy, token…) εξηγημένοι στα ελληνικά, ομαδοποιημένοι ανά θεματική.
Robo Lead Instructor•12 min ανάγνωση•Δημοσιεύτηκε 30/10/2026
Έλεγχος περιεχομένου: 2026-10-30
Βασικά Σημεία & Αρχιτεκτονικά Συμπεράσματα
12 min ανάγνωση • Robo Lead Instructor
Πίνακας Περιεχομένων
Προαπαιτούμενα
Κανένα — κρατήστε αυτή τη σελίδα ανοιχτή σε καρτέλα και επιστρέφετε όταν ένας όρος σας μπλοκάρει.
Υπόμνημα βαθμίδων
- Ανοιχτό (πράσινο σήμα): δωρεάν περιεχόμενο — ορατό σε όλους, και χωρίς λογαριασμό.
- Pro (κεχριμπαρένιο σήμα): προχωρημένο περιεχόμενο για συνδρομητές Pro.
1. Προγραμματισμός
- Πρόγραμμα: λίστα εντολών που εκτελεί ο υπολογιστής με τη σειρά.
- Μεταβλητή: ονοματισμένο «κουτί» που κρατά μια τιμή (π.χ.
name = "Nikos"). - Συνάρτηση (function): επαναχρησιμοποιήσιμο μπλοκ κώδικα με όνομα και (συνήθως) είσοδο/έξοδο.
- Βιβλιοθήκη (library): έτοιμος κώδικας που καλείτε από το πρόγραμμά σας.
- Framework: σκελετός που επιβάλλει δομή — εσείς συμπληρώνετε τα κενά (π.χ. Next.js).
- Dependency / package: βιβλιοθήκη τρίτου που εγκαθιστάτε (μέσω npm).
- Runtime: το περιβάλλον που εκτελεί κώδικα (π.χ. Node.js, browser).
- API: συμφωνημένος τρόπος να μιλάει ένα πρόγραμμα σε άλλο (συνήθως μέσω HTTP).
- SDK: πακέτο εργαλείων + βιβλιοθήκες για μια συγκεκριμένη πλατφόρμα.
- CLI: πρόγραμμα που χειρίζεστε από το τερματικό (χωρίς παράθυρα).
2. Web
- HTML / CSS / JS: δομή / εμφάνιση / συμπεριφορά μιας σελίδας.
- DOM: το δέντρο των στοιχείων της σελίδας όπως το βλέπει ο browser.
- HTTP: το πρωτόκολλο «ερώτηση-απάντηση» του web· κάθε απάντηση έχει κωδικό (200 = ΟΚ, 404 = δεν βρέθηκε, 500 = σφάλμα server).
- Endpoint: μια συγκεκριμένη διεύθυνση API (π.χ.
/api/chat). - Cookie / session: τρόποι να θυμάται ο server ποιος είστε μεταξύ επισκέψεων.
3. Git (έλεγχος εκδόσεων)
- Repo (repository): φάκελος project με ιστορικό αλλαγών.
- Commit: ένα αποθηκευμένο «στιγμιότυπο» αλλαγών με μήνυμα.
- Branch: παράλληλη γραμμή εξέλιξης του κώδικα.
- Merge: ένωση branch πίσω στο κύριο.
- Pull Request (PR): πρόταση merge με συζήτηση και έλεγχο.
- Clone / fork: αντιγραφή repo στον υπολογιστή σας / στον λογαριασμό σας.
4. Linux & Server
- Terminal / shell: γραμμή εντολών και το πρόγραμμα που την ερμηνεύει (βλ. Τερματικό από το Μηδέν).
- VPS: εικονικός server που νοικιάζετε (σαν απομακρυσμένος υπολογιστής).
- SSH: κρυπτογραφημένη απομακρυσμένη σύνδεση σε server.
- sudo / root: προσωρινά / μόνιμα δικαιώματα διαχειριστή.
- Process: πρόγραμμα που τρέχει αυτή τη στιγμή.
- Port: «πόρτα» δικτύου πάνω στην οποία ακούει μια υπηρεσία (π.χ. 80, 443).
- Service (systemd): πρόγραμμα που ξεκινά μόνο του και επανεκκινείται.
- Log: αρχείο καταγραφής γεγονότων για διάγνωση.
5. Containers & CI/CD
- Container: απομονωμένο «κουτί» που τρέχει μια εφαρμογή με τις εξαρτήσεις της.
- Image: το παγωμένο πρότυπο από το οποίο φτιάχνονται containers.
- Registry: αποθήκη images (π.χ. GHCR, Docker Hub).
- Volume: μόνιμη αποθήκευση που επιβιώνει της διαγραφής container.
- CI/CD: αυτόματο τεστ (CI) + αυτόματο ανέβασμα (CD) σε κάθε αλλαγή.
- Pipeline: η αλυσίδα των αυτοματοποιημένων βημάτων.
- Deploy / release: ανέβασμα νέας έκδοσης σε server / διάθεσή της στους χρήστες.
- Staging / production: ο δοκιμαστικός / ο πραγματικός server.
- Rollback: επιστροφή στην προηγούμενη έκδοση όταν κάτι σπάσει.
6. Δίκτυα & Ασφάλεια
- DNS: μετατρέπει ονόματα (example.com) σε διευθύνσεις IP.
- TLS/SSL (HTTPS): κρυπτογράφηση της κίνησης· το λουκέτο του browser.
- Reverse proxy: server μπροστά από την εφαρμογή (δρομολόγηση, SSL, cache).
- Load balancer: μοιράζει κίνηση σε πολλά αντίγραφα.
- Firewall: κόβει δικτυακή κίνηση βάσει κανόνων (π.χ. UFW).
- Secret: κωδικός/κλειδί που δεν μπαίνει ποτέ στο repo.
- Hash: μονοσήμαντο «αποτύπωμα» δεδομένων.
- JWT: υπογεγραμμένο διακριτικό σύνδεσης.
7. Δεδομένα & AI
- SQL / βάση δεδομένων: γλώσσα ερωτημάτων / οργανωμένη αποθήκευση σε πίνακες.
- Index: ευρετήριο που επιταχύνει αναζητήσεις.
- Migration: έκδοση-αλλαγή του σχήματος της βάσης.
- Backup: αντίγραφο ασφαλείας· άχρηστο αν δεν το έχετε δοκιμάσει (restore).
- Token (LLM): το κομμάτι κειμένου που «διαβάζει» ένα γλωσσικό μοντέλο.
- LLM: μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (π.χ. Llama).
- VRAM: η μνήμη της κάρτας γραφικών — εκεί φορτώνονται τα βάρη του μοντέλου· αν δεν χωράνε, λύσεις είναι η ποσοτικοποίηση ή το CPU offloading.
- Embedding / vector: αριθμητική αναπαράσταση νοήματος για αναζήτηση ομοιότητας.
- RAG: το μοντέλο απαντά διαβάζοντας πρώτα τα δικά σας έγγραφα.
8. Λειτουργία (operations)
- Uptime: ποσοστό χρόνου που η υπηρεσία απαντά.
- Latency: καθυστέρηση απόκρισης.
- Monitoring / alert: παρακολούθηση μετρικών / αυτόματη ειδοποίηση όταν ξεφύγουν.
- Incident / postmortem: διακοπή λειτουργίας / η γραπτή ανάλυση μετά.
- SLO: στόχος αξιοπιστίας (π.χ. 99,9%).
- Cache / CDN: προσωρινή αποθήκευση / παγκόσμιο δίκτυο διανομής για ταχύτητα.
Ανακεφαλαίωση
- Ξεκινήστε από Τερματικό από το Μηδέν και HTML & CSS από το Μηδέν.
- Συνεχίστε με Linux Systems & DevOps ή Πρώτο Βήμα στον Προγραμματισμό.