Git από το Μηδέν: Repos, Commits, Branches & Ασφαλή Push
Μάθετε το Git από την αρχή: staging area, .gitignore, branches, merge vs fast-forward, επίλυση συγκρούσεων, push/pull και ασφαλής αναίρεση.
Έλεγχος περιεχομένου: 2026-11-09
10 min ανάγνωση • RoboSchool Engineering
- Προαπαιτούμενα
- 1. Το Νοητικό Μοντέλο: Repository, Commit, Branch
- 2. Πρώτη Ρύθμιση: init, clone & Ταυτότητα
- 3. Ο Καθημερινός Κύκλος: status, add, commit
- 4. Τι ΔΕΝ Μπαίνει Ποτέ στο Repo: το .gitignore
- 5. Ανάγνωση Ιστορικού: log & diff
- 6. Branches & Εναλλαγή με switch
- 7. Merge vs Fast-Forward
- 8. Επίλυση Μιας Απλής Σύγκρουσης
- 9. Remote, Push & Pull με --ff-only
- 10. Pull Request Flow στο GitHub
- 11. Αναίρεση Χωρίς Πανικό: restore, revert vs reset
- Ανακεφαλαίωση
Το Git είναι το κατανεμημένο σύστημα ελέγχου εκδόσεων πάνω στο οποίο χτίζεται σχεδόν κάθε επαγγελματική ροή ανάπτυξης. Σε αυτόν τον οδηγό θα μάθετε το πλήρες βασικό λεξιλόγιο — τι είναι repository, commit και branch — και τον ασφαλή καθημερινό κύκλο εργασίας μέχρι το πρώτο σας Pull Request.
Προαπαιτούμενα
Βασική εξοικείωση με το τερματικό (βλ. Linux Terminal Power Tools) και ένας δωρεάν λογαριασμός GitHub. Για το CI κομμάτι της ροής δείτε το GitHub Actions workflow.
1. Το Νοητικό Μοντέλο: Repository, Commit, Branch
Ένα repository (repo) είναι ένας φάκελος με πλήρες ιστορικό: κάθε αλλαγή καταγράφεται ως commit, δηλαδή ένα στιγμιότυπο όλων των αρχείων με μήνυμα, συγγραφέα και μοναδικό hash. Τα commits συνδέονται σε αλυσίδα — το ιστορικό είναι γράφος, όχι απλή λίστα.
Ένα branch είναι ένας ελαφρύς, μετακινούμενος δείκτης σε ένα commit. Το default branch (συνήθως master ή main) δείχνει την παραγωγική κατάσταση· κάθε feature δουλεύεται σε δικό του branch και συγχωνεύεται πίσω όταν είναι έτοιμο.
Ανάμεσα στο working tree (τα αρχεία σας) και το repository μεσολαβεί η staging area (index): επιλέγετε ρητά ποιες αλλαγές θα μπουν στο επόμενο commit με το git add.
2. Πρώτη Ρύθμιση: init, clone & Ταυτότητα
Εγκατάσταση (αν το git --version δεν απαντά): sudo apt install git σε Ubuntu/Debian, ή κατέβασμα από το git-scm.com.
# Ταυτότητα συγγραφέα (μία φορά ανά μηχάνημα)
git config --global user.name "Alex Rivera"
git config --global user.email "alex@example.com"
git config --global init.defaultBranch master
# Νέο τοπικό repository
mkdir my-app && cd my-app
git init
# Ή κλωνοποίηση υπάρχοντος repo
git clone https://github.com/example-org/my-app.gitΣημείωση: το GitHub φτιάχνει νέα repos με default branch
main(από Οκτ 2020)· τοmasterεδώ ταιριάζει με τοinit.defaultBranchπαραπάνω. Ελέγξτε μεgit branch -aκαι ευθυγραμμίστε.
Το git clone κατεβάζει ολόκληρο το ιστορικό και ρυθμίζει αυτόματα το remote με όνομα origin.
3. Ο Καθημερινός Κύκλος: status, add, commit
# 1. Τι άλλαξε;
git status
# 2. Στάδιαρε συγκεκριμένα αρχεία
git add src/app/page.tsx
git add -p # διαδραστικά, hunk προς hunk
# 3. Καταγραφή με περιγραφικό μήνυμα
git commit -m "feat: add dashboard hero widget"Αναμενόμενο αποτέλεσμα του git status πριν το commit (παράδειγμα):
On branch master
Changes to be committed:
modified: src/app/page.tsxΚανόνας: μικρά, θεματικά commits με μηνύματα σε προστακτική (add, fix, refactor). Ένα commit που κάνει πέντε άσχετα πράγματα δεν γίνεται review.
4. Τι ΔΕΝ Μπαίνει Ποτέ στο Repo: το .gitignore
Δημιουργήστε αρχείο .gitignore στη ρίζα:
node_modules/
.next/
.env.local
*.logΕξαρτήσεις, build artifacts και μυστικά δεν γίνονται commit ποτέ. Εάν ένα secret μπήκε ήδη στο ιστορικό, το .gitignore δεν το σβήνει — χρειάζεται rotation του secret και επανεγγραφή ιστορικού.
5. Ανάγνωση Ιστορικού: log & diff
# Συμπαγές ιστορικό με γράφο branches
git log --oneline --graph -n 10
# Τι άλλαξε και δεν έγινε commit;
git diff
# Τι είναι σταδιαρισμένο και έτοιμο για commit;
git diff --staged
# Ποιος έγραψε κάθε γραμμή;
git blame src/app/page.tsx6. Branches & Εναλλαγή με switch
# Νέο feature branch από το master
git switch -c feature/hero-widget
# Επιστροφή στο master
git switch master
# Διαγραφή συγχωνευμένου branch
git branch -d feature/hero-widgetΤο git switch είναι η σύγχρονη, ασφαλής εντολή εναλλαγής (αντικαθιστά το παλιό checkout για αυτή τη χρήση). Ποτέ μην δουλεύετε κατευθείαν στο master — το feature branch είναι φθηνό και πετιέται.
7. Merge vs Fast-Forward
Όταν το feature branch προχωρά ενώ το master μένει στάσιμο, το merge είναι fast-forward: ο δείκτης απλώς μετακινείται μπροστά, χωρίς commit συγχώνευσης.
git switch master
git merge feature/hero-widget --ff-onlyΤο --ff-only επιτρέπει τη συγχώνευση μόνο εάν γίνεται με fast-forward — αλλιώς αποτυγχάνει αντί να δημιουργήσει merge commit-έκπληξη. Σε κοινόχρηστα branches (master, release) είναι η ασφαλής προεπιλογή· τα merge commits με πραγματική σύγκλιση ιστορικού γίνονται μέσω Pull Request.
Παγίδα vim: ένα απλό
git merge(χωρίς--ff-only) μπορεί να ανοίξει τον editorvimγια το μήνυμα συγχώνευσης — αν βρεθείτε εκεί, πατήστεEscκαι γράψτε:wq+Enterγια αποθήκευση (ή:q!για έξοδο χωρίς αποθήκευση).
8. Επίλυση Μιας Απλής Σύγκρουσης
Όταν δύο branches αλλάζουν τις ίδιες γραμμές, το Git σταματά και ζητά απόφαση:
<<<<<<< HEAD
const title = "Πίνακας Ελέγχου";
=======
const title = "Dashboard";
>>>>>>> feature/hero-widgetΔιαδικασία:
# 1. Ανοίξτε το αρχείο, κρατήστε τη σωστή εκδοχή, σβήστε τους markers
# 2. Στάδιαρε το επιλυμένο αρχείο
git add src/app/page.tsx
# 3. Ολοκληρώστε τη συγχώνευση
git commitΧρυσός κανόνας: μετά την επίλυση, τρέξτε tests και build πριν το commit — η συγχώνευση είναι νέος κώδικας που δεν έχει ελεγχθεί ποτέ ως σύνολο.
9. Remote, Push & Pull με --ff-only
# Σύνδεση τοπικού repo με το GitHub (μία φορά)
git remote add origin https://github.com/example-org/my-app.git
# Σπρώξιμο branch και ορισμός upstream
git push -u origin feature/hero-widget
# Ενημέρωση τοπικού master από το remote — μόνο με fast-forward
git switch master
git pull --ff-onlyΠρώτο push; Το GitHub δεν δέχεται κωδικούς — φτιάξτε Personal Access Token (GitHub → Settings → Developer settings → Tokens, με δικαίωμα repo) και δώστε το αντί για κωδικό όταν ζητηθεί. Εναλλακτικά ρυθμίστε SSH (βλ. SSH από το Μηδέν).
Το git pull --ff-only αρνείται να δημιουργήσει merge commits από ενημερώσεις του remote. Εάν αποτύχει, σημαίνει ότι έχετε τοπικά commits που το remote δεν γνωρίζει: κάντε rebase πάνω στο ενημερωμένο remote αντί να σπρώξετε merge commit.
10. Pull Request Flow στο GitHub
- Σπρώξτε το feature branch (
git push -u origin feature/hero-widget). - Ανοίξτε Pull Request προς το
master— με περιγραφή τι αλλάζει και γιατί. - Περιμένετε πράσινα CI checks και τουλάχιστον ένα review.
- Συγχώνευση με Squash and merge: όλη η πρόχειρη ιστορία γίνεται ένα καθαρό commit.
Από το τερματικό, το GitHub CLI επιταχύνει τη ροή (gh pr create, gh pr checkout 42).
11. Αναίρεση Χωρίς Πανικό: restore, revert vs reset
# Ακύρωση unstaged αλλαγών σε ένα αρχείο (ασφαλές)
git restore src/app/page.tsx
# Αφαίρεση αρχείου από το staging (κρατά τις αλλαγές στο δίσκο)
git restore --staged src/app/page.tsx
# Αναίρεση ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΟΥ commit: δημιουργεί ΝΕΟ commit που αναιρεί
git revert 1a2b3c4
# Μετακίνηση τοπικού branch (μόνο για commits ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΓΙΝΕΙ PUSH)
git reset --soft HEAD~1 # κρατά αλλαγές σταδιαρισμένες
git reset --hard HEAD~1 # ΠΕΤΑΕΙ τις αλλαγές — μόνο τοπικά, ποτέ σε shared branchΚανόνας που δεν σπάει ποτέ: ποτέ reset --hard ή force-push σε branch που χρησιμοποιούν άλλοι. Για δημοσιευμένο κώδικα, μόνο revert.
Για προχωρημένες τεχνικές — interactive rebase, cherry-pick, stashing και διάσωση με reflog — συνεχίστε στο Git & GitHub CLI Power Guide.
Ανακεφαλαίωση
- Working tree → staging (
add) → repository (commit)· μικρά θεματικά commits. - Branch ανά feature, συγχώνευση με
--ff-onlyτοπικά και Squash and merge στο PR. - Σύγκρουση: διαλέξτε γραμμές, σβήστε markers, τρέξτε tests, μετά commit.
- Δημοσιευμένα λάθη αναιρούνται με
revert— ποτέreset --hardσε shared branch.